Amosando publicacións coa etiqueta Poesía. Amosar todas as publicacións
Amosando publicacións coa etiqueta Poesía. Amosar todas as publicacións

martes, 5 de febreiro de 2019

Repaso de la métrica


MÉTRICA

Medir un verso es contar las sílabas poéticas que contiene. No es lo mismo contar sílabas que contar sílabas poéticas. Para medir las sílabas poéticas que contiene un verso, hay que tener en cuenta los siguientes parámetros:

1.       CUANDO EL VERSO  TERMINA EN PALABRA AGUDA
2.       CUANDO EL VERSO TERMINA EN PALABRA ESDRÚJULA
3.       SINALEFA
4.       DIÉRESIS
5.       SINÉRESIS

1.      Cuando termina en palabra aguda: Si la última palabra de un verso es aguda (o monosílaba), hay que sumar obligatoriamente una sílaba más al verso.
A   ti  lo  mis-mo   te  da  7+1=8 sílabas
Si   te   ha   en-cu-bier-to   el   do-sel           (10-3) +1 =8 sílabas
Dis-tin - tas   len-guas,   la   mis-ma   o-ra-ción (11-1) +1=11 sílabas.

2.      Cuando termina en palabra esdrújula: Si la última palabra de un verso es esdrújula, (o sobresdrújula) hay que restar obligatoriamente una sílaba al verso.
Es-ta-rán   so-bre  la   pá-ti-na    9-1=8
Re-gan-do  flo-res  de   plás-ti-co   9-1=8
O  te   la  lle-van   con  pie-dad   los  pá-ja-ros  12-1=11

3.      SINALEFA
Cuando en el interior de un verso una palabra termina en vocal y la siguiente empieza por vocal, se funden las sílabas a que pertenecen ambas vocales y se cuentan como una sola sílaba.

Es-ta-ba-yo-e-cha-do-en-la-tie-rra-en-fren-te (11 sílabas)

A veces la sinalefa no se realiza:

a)      cuando la segunda vocal es tónica                Tie-ne-la-ma-ri-po-sa-cua-tro/a-las (11 sílabas)

b)      Cuando hay pausa entre las dos palabras              Yo-soy-un-sue-ño, /un-im-po-si-ble (9 sílabas)

SINÉRESIS : Se produce sinéresis cuando dos vocales de una palabra que no forman diptongo se reúnen en una sílaba métrica.                  Ál-za-la, gor-jea-dor, al taen-vo-lan-das (11 sílabas)

DIÉRESIS: Se produce diéresis cuando se separan dos vocales que forman diptongo para dar lugar a dos sílabas métricas.
Con-su-can-tar-su-a-ve noa-pren-di-do (11 sílabas)

Tipos de versos según el número de sílabas:
Versos de arte menor
Versos de arte mayor

Pueden ser:
-De dos sílabas: bisílabo
-De tres sílabas: trisílabo
-De cuatro sílabas: tetrasílabo
-De cinco sílabas: pentasílabo
-De seis sílabas: hexasílabo
-De siete sílabas: heptasílabo
-De ocho sílabas: octosílabo
-De nueve sílabas: eneasílabo
-De diez sílabas: decasílabo
-De once sílabas: endecasílabo
-De doce sílabas: dodecasílabo
-De trece sílabas: tridecasílabo
-De catorce sílabas: alejandrino
 
          
Tipos de rima

a)      Consonante : cuando a partir de la última vocal acentuada se repiten  todos los sonidos, la rima es consonante
b)      Asonante: cuando únicamente se repiten las vocales, la rima es asonante

Era apacible el día                 ASONANTE
Y templado el ambiente       CONSONANTE
Y llovía, llovía                      ASONANTE
Callada y mansamente         CONSONANTE 

PRACTICAMOS: De paseo por el verso



Poesía: El cómputo silábico


sábado, 20 de xaneiro de 2018

Verso, rima...

O verso é a unidade menor dun poema que se representa graficamente nunha soa liña sen ocupar todo o renglón. O ritmo do verso conséguese mediante unha axeitada distribución das sílabas tónicas, as pausas métricas, o número de sílabas e a rima.

O cómputo silábico
Medir un verso consiste en contar o número de sílabas métricas que o integran, tendo en conta que estas non coinciden coas sílabas gramaticais. Por iso se deben coñecer estas normas básicas relacionadas co acento da última palabra de cada verso:

  • Se o verso remata en palabra aguda ou monosílaba: cóntase unha sílaba máis. Observa esta estrofa de Helena Villar Janeiro:
¿Como será o seu cantar?

¿Onde buscará o
 xantar?
7+1=8

7+1=8

  • Se o verso remata en palabra esdrúxula: réstase unha sílaba:
"E nas purpúreas clámides"  (9-1)=8  (Eduardo Pondal)

  • Se o verso remata en palabra grave o número de sílabas métricas e gramaticais será o mesmo, polo que non se debe restas nin engadir nada.

Ademais, hai outros fenómenos métricos ou licenzas que condicionan a medida dos versos:

  • SINALEFA: unión nunha soa sílaba métrica da vogal final dunha palabra coa vogal inicial da palabra seguinte. Esta licenza métrica aparece con moita frecuencia.
  • SINÉRESE: unión nunha única sílaba métrica de dúas vogais que forma hiato nunha palabra.
  • DIÉRESE: división dun ditongo en dúas sílabas métricas.
  • HIATO: ruptura dunha sinalefa, ben porque unha das vogais está acentuada, ben por unha cesura*.

CLASIFICACIÓN DOS VERSOS SEGUNDO O SEU NÚMERO DE SÍLABAS

Son versos de arte menor aqueles que miden entre dúas e oito sílabas métricas, mentres que aqueles que miden nove ou máis son versos de arte maior




A RIMA

A rima consiste na coincidencia total ou parcial de sons entre dous ou máis versos a partir da última vogal acentuada. Existen dous tipos de rima:

RIMA CONSONANTE: repítense todos os sons (vocálicos e consonánticos) a partir da última vogal acentuada.
 "Xenio leyal d'a independenza nosa,

Por ela batallou; man homic
ida

Con infame treicion quitoulle a v
ida:

¡Martir foi n'ista terra xenerosa!"     Valentín Lamas Carvajal


·       RIMA ASONANTE: repítense só os fonemas vocálicos, sen ter en conta as consonantes. Tampouco contan as vogais débiles nos ditongos nin a penúltima vogal das palabras esdrúxulas.

Para sinalar a rima entre dúas ou máis versos utilízase unha letra (seguindo a orde do abecedario) que se escribirá en maiúscula se os versos son de arte maior e en minúscula se son versos de arte menor. Cando os versos non riman indícase mediante un guion (-). 

O ESQUEMA MÉTRICO

Tras realizar o cómputo silábico e sinalar a rima dunha estrofa ou poema obteremos o esquema métrico da devandita composición. Observa o exemplo:

"Lúas de vrau e neve van cobrindo  

os curutos espidos dos outeiros.

Fouciños de luares montañeiros,

arcanxos malvazul lle van xunguindo."
 

11A

11B

11B

11A
   (Pura Vázquez)


A ESTROFA

Os versos combínanse entre si para formar estrofas e poemas. Unha estrofa é un conxunto de dous ou máis versos cunha estrutura rítmica fixa determinada polo número de sílabas dos versos e pola súa rima.